Ариутгалын үр дүн яагаад 121°C ижил температурт ч гэсэн ялгаатай байдаг вэ? — Хүнсний үйлдвэрлэлийн салбарт олон компани өндөр температурт ариутгах талаар нийтлэг буруу ойлголттой байдаг:
"Хэрэв бүтээгдэхүүнийг 121°C-д ариутгасан бол аюулгүй байх ёстой." Гэсэн хэдий ч бодит үйлдвэрлэлд дараах нөхцөл байдал байнга гардаг: 121°C-ийн ижил температурт ариутгасан ч зарим бүтээгдэхүүн 12 сараас дээш хугацаанд хадгалагддаг бол зарим нь хэдэн долоо хоногийн дотор уут хавдах, исгэх эсвэл бичил биетний бохирдол зэрэг асуудал үүсгэдэг.
Яагаад ийм зүйл болж байна вэ? Хариулт нь зөвхөн температурт төдийгүй, хүнсний ариутгалын чухал параметр болох F₀ утгад оршино.
Ариутгалын үр дүн яагаад ижил 121°C температурт ч гэсэн өөр өөр байдаг вэ?
Температур нь ариутгалын нөхцлийн зөвхөн нэг хүчин зүйл юм. Бичил биетний хувьд тэдгээрийн устгалын хэмжээг үнэхээр тодорхойлдог зүйл бол:
температур ба цаг хугацааны хосолсон нөлөө.
| А бүтээгдэхүүн | 121°C температурт 10 минут байлгана |
| Бүтээгдэхүүн Б | 121°C температурт 30 минут байлгана |
Хэдийгээр хоёр бүтээгдэхүүн хоёулаа ижил хамгийн их температурт хүрдэг ч ариутгалын үр нөлөө нь огт өөр юм.
Учир нь В бүтээгдэхүүн нь дулааны өндөр үхлийн үр нөлөөг бий болгодог бөгөөд халуунд тэсвэртэй бичил биетнийг устгах чадвартай байдаг. Тиймээс хүнсний үйлдвэрт ариутгалын үр нөлөөг зөвхөн температураар үнэлэх боломжгүй, харин F₀ утгаар нь үнэлэх боломжтой.
F₀ утга хэд вэ?
F₀ утга (Ариутгалын утга) нь дулааны ариутгалын эрчимийг олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн үзүүлэлт юм.
Үүнийг 121.1°C-д бичил биетэнд тэнцүү ариутгах нөлөө үзүүлэхэд шаардагдах хугацаа (минутаар) гэж тодорхойлдог.
F₀ утга өндөр байх тусам ариутгалын эрчим өндөр байна.
| F_0=3 | нь 121.1°C-д 3 минутын турш тасралтгүй ариутгасантай тэнцэх үр нөлөөг харуулж байна. |
| F_0=8 | нь 121.1°C-д 8 минутын турш тасралтгүй ариутгасантай тэнцэх үр нөлөөг харуулж байна. |
Нийтэлсэн цаг: 2026 оны 6-р сарын 8

